Đoàn công tác của Quốc hội làm việc với Bộ VHTTDL: Văn hóa cần được đầu tư hơn nữa để phát triển tương xứng

VHO- Phát biểu tại buổi làm việc giữa Đoàn công tác của Quốc hội với Bộ VHTTDL vào sáng qua 1.9 tại Hà Nội, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, trong nhiệm kỳ này Bộ VHTTDL đã gặt hái được nhiều kết quả rất quan trọng, nhất là trong lĩnh vực thể thao thành tích cao.

 Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển phát biểu tại buổi làm việc

Đánh giá cao vị trí của văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước, Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển cho rằng văn hóa cần giữ vai trò tiên phong, tránh để tụt hậu và cần được đầu tư cho tương xứng... Tham dự buổi làm việc có đại diện Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, các Uỷ ban của Quốc hội. Về phía Bộ có Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện; các Thứ trưởng: Nguyễn Văn Hùng; Lê Khánh Hải và Tạ Quang Đông.

Toàn ngành đã gặt hái được nhiều quả ngọt

Chia sẻ với những khó khăn mà ngành VHTTDL đã gặp phải do đại dịch Covid-19, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đánh giá, toàn ngành đã có nhiều cố gắng, nỗ lực để cùng vượt qua giai đoạn này. Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định, với vai trò quan trọng và những kết quả tích cực đã đạt được trong lĩnh vực VHTTDL, Quốc hội ngày càng nhận thức rõ và quan tâm hơn tới các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ.

Nêu điển hình là những kết quả tích cực của lĩnh vực thể thao, Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển cho rằng lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc đã được thể thao Việt Nam góp phần nâng lên tầm cao mới. Từ chiếc HCV Olympic đến vị trí trong tốp 3 khu vực hay chiến công vang dội của các đội tuyển bóng đá là kết quả tổng hợp cho thấy thể lực, trí tuệ, sức mạnh của con người Việt Nam đang được nâng lên rõ rệt. Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá cao các kết quả mà Bộ VHTTDL đã đạt được trên lĩnh vực văn hóa và du lịch. Chẳng hạn ở lĩnh vực văn hóa, những thói quen tưởng như đã dần mai một như văn hóa đọc, giờ đây đang được nâng cao bằng các hoạt động sôi nổi như Ngày hội văn hóa đọc, hoạt động của các nhà sách; các chương trình nghệ thuật cũng ngày càng có chất lượng, hấp dẫn hơn.

Bên cạnh đó, công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa đạt được nhiều kết quả quan trọng, hệ thống pháp luật về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa cơ bản được định hình, văn hóa cộng đồng được phát huy… Đặc biệt, với lĩnh vực du lịch, theo Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển, với sự phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây đã cho thấy du lịch xứng đáng là ngành công nghiệp không khói, là ngành kinh tế mũi nhọn. Minh chứng sinh động là số lượng khách quốc tế tăng nhanh, từ 5 triệu lượt khách năm 2010 lên 10 triệu lượt năm 2016 và trên 18 triệu lượt năm 2019, bình quân tăng khoảng 15%/năm, đóng góp trực tiếp khoảng 10% GDP, tạo ra 4 triệu việc làm trong đó có 1,6 triệu việc làm trực tiếp. Riêng năm 2020, do ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh Covid-19 nên khách quốc tế đến nước ta trong 8 tháng chỉ đạt gần 3,8 triệu lượt người, giảm 61,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy thế ngành du lịch vẫn hoàn thành được tổng thể các mục tiêu đã đặt ra.

 Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện cảm ơn và xin tiếp thu ý kiến, đánh giá của Đoàn công tác tại buổi làm việc

Ngân sách nhà nước cấp cho Bộ VHTTDL còn thấp

Cho ý kiến tại buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban VH, GD, TN, TN & NĐ của Quốc hội Hoàng Thị Hoa nêu lên thực trạng về việc đầu tư cho văn hóa chưa đạt yêu cầu, chưa tương xứng với sự phát triển kinh tế. “Ngay từ Nghị quyết Trung ương 5, khoá VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và sau đó là Kết luận 30 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa 9 đã xác định, tăng đầu tư cho văn hóa, phấn đấu đến năm 2010 ít nhất đạt 1,8% tổng chi ngân sách của Nhà nước. Chúng ta đã xác định mục tiêu cho năm 2010 là như thế rồi nhưng trên thực tế, phải tới những năm gần đây, mức đầu tư cho văn hóa mới đạt gần 1,8% tổng chi ngân sách của Nhà nước. Như thế mục tiêu đặt ra từ năm 2010 nhưng tới năm 2020, chúng ta vẫn chưa về đích. Trong tất cả các báo cáo của các Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc và các đánh giá về văn hóa đều nói rằng đầu tư cho văn hóa chưa tương xứng với tăng trưởng kinh tế. Vậy thì bao giờ mới khắc phục được tình trạng này?”.

Cũng theo bà Hoa, trong 10 năm qua 3 lĩnh vực lớn của ngành VHTTDL đều có chủ trương lớn: Du lịch, Thể thao đều có Luật, Văn hóa có Nghị quyết 33. Sau Nghị quyết 33, Quốc hội đã tiến hành các luật và kể cả nội dung đối với các chương trình hành động của Chính phủ. “Ở đây soi rọi vào nội dung khi có chủ trương của Đảng, khi có các Luật thì Chính phủ đã thực thi và có các chương trình hành động rất rõ. Nhưng thực hiện các chương trình, nguồn lực đến đâu thì lại là một vấn đề. Ví dụ như Đề án nâng cao thể lực tầm vóc người Việt Nam. Chương trình đề ra những mục tiêu cụ thể, như người Việt Nam cách đây 40 năm so với bây giờ tăng bao nhiêu cm về chiều cao trong khi đó người Nhật 50 năm, cao được 10cm. Đề án rất tốt, chương trình đề ra các mục tiêu rất rõ nhưng không có nguồn lực thực hiện. Chương trình nữa để thực hiện Nghị quyết 33 là Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Chính phủ phê duyệt vào năm 2016, nhưng đến nay đã thực hiện đến đâu?”. Bà Hoa nói và nêu lên thực tế, ngay ở nhiều địa phương, việc đầu tư cho văn hóa còn chưa được xem trọng, chưa tương xứng với sự tăng trưởng kinh tế.

Đồng tình với quan điểm của bà Hoàng Thị Hoa, ông Trần Sỹ Thanh, Uỷ viên Uỷ ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội cũng cho rằng việc đầu tư cho ngành VHTTDL còn èo uột. “Chúng ta cần phải xác định rõ, cái gì Nhà nước cần gìn giữ thì Nhà nước phải quan tâm đầu tư”, ông Thanh nêu. Theo báo cáo của Bộ VHTTDL do Thứ trưởng Lê Khánh Hải trình bày, về nguồn vốn đầu tư công giai đoạn 2016-2020, nguồn vốn đầu tư được cấp cho Bộ còn chưa đáp ứng được nhu cầu, đặc biệt là lĩnh vực văn hóa, TDTT (trung bình hằng năm ngành văn hóa được cấp 114 tỉ đồng, ngành TDTT được cấp 82 tỉ đồng). Do đó không thể đầu tư vào những công trình có quy mô lớn mang tầm cỡ quốc gia, như đầu tư xây dựng mới 1 nhà hát, dự kiến cần khoảng 300 tỉ đồng hay xây dựng cung thể thao đa năng cũng mất khoảng 500 tỉ đồng. Ngân sách nhà nước cấp cho Bộ còn thấp, chưa đáp ứng đủ yêu cầu hoạt động của Bộ (dự toán chi thường xuyên hằng năm của Bộ VHTTDL chỉ đáp ứng được khoảng 70% nhu cầu chi thực hiện nhiệm vụ được giao). Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ các hoạt động văn hóa nghệ thuật, tập luyện, thi đấu cho VĐV, HLV các đội tuyển đã xuống cấp và còn thiếu thốn. Việc đào tạo và sử dụng tài năng văn hóa nghệ thuật, TDTT gặp nhiều khó khăn do tính đặc thù cần năng khiếu, đào tạo lâu năm nhưng tuổi nghề ngắn, thu nhập thấp…

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đồng tình với những giải pháp mà Bộ VHTTDL đề ra và yêu cầu Bộ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến các hoạt động VHTTDL, có những đề xuất cụ thể để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Một lần nữa nhấn mạnh vai trò quan trọng của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, Phó Chủ tịch Phùng Quốc Hiển khẳng định, văn hóa không thể tụt hậu mà phải đi trước một bước để đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội. 

Chúng tôi có đến thăm và làm việc tại một số nước phát triển, họ không khoe ngay sự giàu có hay nói về GDP của họ bao nhiêu mà thường khoe những di sản văn văn hóa, những giá trị văn hóa nổi bật. Đó là các bảo tàng, các tác phẩm nghệ thuật, các VĐV, nghệ sĩ, nhà văn nổi tiếng… Vì thế, những giá trị trường tồn của văn hóa dân tộc cần được gìn giữ và phát triển cho tương xứng với tăng trưởng kinh tế. (Phó Chủ tịch Quốc hội PHÙNG QUỐC HIỂN)

Ngành VHTTDL vui mừng được đón Đoàn công tác của Quốc hội tới làm việc. Trong thời gian qua, nhất là trong 4 năm gần đây với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Bộ đã đạt được nhiều kết quả nhất định. Ở nhiệm kỳ này, Quốc hội và các đại biểu Quốc hội cũng đã luôn quan tâm đến ngành VHTTDL, tạo động lực để ngành phấn đấu cao hơn. Thay mặt lãnh đạo Bộ VHTTDL, tôi xin nghiêm túc tiếp thu ý kiến của Đoàn công tác để phát huy những mặt đã làm được và hoàn thiện hơn những mặt còn hạn chế. Ngành cũng sẽ cụ thể hoá những chỉ đạo của Phó Chủ tịch Quốc hội và các thành viên trong Đoàn để cố gắng hoàn thành nhiệm vụ công tác trong năm 2020 đầy khó khăn này. (Bộ trưởng NGUYỄN NGỌC THIỆN)

 THU SÂM; ảnh: TR.HUẤN